1 Bộ và 13 địa phương chưa giải ngân 

Tại cuộc họp về tiến độ giải ngân vốn đầu tư công gắn với tháo gỡ khó khăn các dự án ODA diễn ra ngày 17/6 tại trụ sở Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, công tác huy động vốn ODA và vay ưu đãi nước ngoài trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt kết quả tích cực.

Theo đó, tổng giá trị các đề xuất khoản vay mới được cấp có thẩm quyền phê duyệt đạt khoảng 1,696 tỷ USD. Đồng thời, Việt Nam đã hoàn tất thủ tục ký kết 3 thỏa thuận vay nước ngoài với tổng giá trị gần 586 triệu USD.

Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vẫn ở mức thấp. Đến ngày 15/6, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn nước ngoài mới đạt 9,99% kế hoạch được giao. Dù cao hơn cùng kỳ năm trước nhưng mức giải ngân này vẫn thấp hơn đáng kể so với tiến độ giải ngân chung của cả nước. Đáng chú ý, vẫn còn 1 trong 8 Bộ, cơ quan trung ương và 13 địa phương chưa giải ngân được vốn.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, nguyên nhân chủ yếu là nhiều dự án chưa hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng, đấu thầu và ký kết hợp đồng; công tác chuẩn bị và triển khai dự án còn kéo dài. Bên cạnh đó, thủ tục giữa quy định trong nước và yêu cầu của các nhà tài trợ chưa đồng bộ, trong khi việc Đăng nhập tài khoản 28Bet kế hoạch vốn ở một số nơi chưa sát với nhu cầu thực tế.

“Việc nâng cao tỷ lệ giải ngân phụ thuộc quyết định vào tiến độ triển khai của các chủ dự án, bộ, ngành và địa phương; chỉ khi các khâu chuẩn bị, thực hiện và nghiệm thu được đẩy nhanh thì tỷ lệ giải ngân mới có thể cải thiện thực chất”, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh.

Để thúc đẩy giải ngân, Bộ Tài chính đề xuất các Bộ, ngành và địa phương tập trung tháo gỡ các vướng mắc trong GPMB, nâng cao tính sẵn sàng của dự án, điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án có nhu cầu, đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đến vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài.

Bộ Tài chính sẽ tiếp tục duy trì cơ chế trao đổi thông tin định kỳ theo từng nhà tài trợ để kịp thời phối hợp xử lý khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án, đặc biệt đối với các dự án tồn tại kéo dài nhiều năm.

Cần thay đổi cách tiếp cận đối với nguồn vốn ODA

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng, mặc dù Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều chỉ đạo nhằm thúc đẩy giải ngân vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài nhưng kết quả thực hiện vẫn còn thấp, trong khi cả hệ thống chính trị đang quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Theo Phó Thủ tướng, để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, cần phát huy hiệu quả các động lực truyền thống gồm: đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng. Trong đó, nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với đầu tư phát triển.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng lưu ý, Việt Nam đã “tốt nghiệp ODA”, do đó cần thay đổi cách tiếp cận đối với nguồn vốn này. Vốn ODA hiện nay không còn là nguồn vốn ưu đãi như trước mà là các khoản vay dựa trên đàm phán, thỏa thuận, gắn với lãi suất và các chi phí tài chính liên quan.

Từ thực tế đó, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính khi xem xét các đề xuất vay ODA phải quan tâm đến chất lượng khoản vay, đánh giá đầy đủ hiệu quả dự án gắn với lãi suất vay và các chi phí liên quan, đặc biệt là hiệu quả tài chính. Định hướng được đưa ra là tập trung ưu tiên ODA cho các dự án lớn, các khoản vay lớn và các khoản vay hỗ trợ ngân sách.

Đối với các dự án đang triển khai, cơ quan chủ quản và chủ đầu tư tập trung hoàn thành công tác GPMB để tạo điều kiện triển khai thi công. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về tiến độ thực hiện.

Đối với các dự án mới, công tác GPMB phải được thực hiện song song hoặc trước quá trình đàm phán, ký kết hiệp định vay để khi khoản vay có hiệu lực có thể triển khai thi công ngay. Trường hợp cần thiết, có thể nghiên cứu tách hợp phần GPMB khỏi dự án sử dụng vốn vay nước ngoài.

Phó Thủ tướng cũng giao Bộ Tài chính rà soát nhu cầu điều chỉnh kế hoạch vốn năm 2026 của các Bộ, ngành, địa phương để tham mưu cấp có thẩm quyền điều chuyển vốn cho các dự án có nhu cầu bổ sung; đồng thời rà soát các quy định liên quan đến Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước và các quy định về quản lý vốn ODA nhằm giảm các rào cản trong quá trình triển khai dự án.

Bộ Tài chính được giao phối hợp với Bộ Ngoại giao tổng hợp các khó khăn, vướng mắc của nhà tài trợ và các dự án ODA, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 26/6. Bộ Ngoại giao có trách nhiệm cung cấp thông tin cụ thể về các vướng mắc của nhà tài trợ nước ngoài trước ngày 20/6 để phối hợp xử lý theo thẩm quyền.